De directie kent het waarom. De organisatie krijgt de uitkomst.

Een zorgvuldig doordachte strategie geeft niet vanzelf richting aan het dagelijkse werk. Daarvoor moeten ook de afwegingen, urgentie en gevolgen op andere plekken in de organisatie betekenis krijgen.

Karlijn Bockholts · Organisatiepsycholoog · 3 minuten lezen

Een directieteam kan maanden besteden aan een nieuwe koers. De markt verandert, klantvragen verschuiven en ontwikkelingen zoals AI kunnen maken dat strategie eerder opnieuw moet worden overwogen. Waar gaat onze energie naartoe? Wat doen we niet meer? Waarom is deze richting nu nodig? In het directieteam krijgen die vragen gaandeweg samenhang.

Wanneer de strategie wordt gedeeld, is de uitkomst voor de directie al verbonden met het denkproces erachter. Voor de rest van de organisatie begint het begrijpen van die afwegingen vaak pas dan. Het document kan helder en zorgvuldig zijn; daarmee is nog niet vanzelf duidelijk wat de koers vraagt van het dagelijkse werk.

Wat voor de directie vanzelfsprekend is geworden

Wie lang over een vraagstuk heeft nagedacht, kan vergeten hoeveel denkstappen eraan voorafgingen. De samenhang voelt inmiddels logisch. Collega’s horen dezelfde woorden vanuit een andere positie, met andere verantwoordelijkheden, ervaringen en vragen. Zij kunnen de keuze begrijpen en tegelijk nog zoeken naar wat die betekent voor hun eigen werk.

Een leidinggevende kan zich afvragen welke besluiten anders worden. Een team kan willen weten wat de nieuwe focus betekent voor lopende afspraken. Een professional kan zoeken naar de ruimte die er is om een bestaande werkwijze los te laten. Dat zijn geen details na de strategie; op die plekken moet de koers bruikbaar worden.

De koers vertalen zonder iedereen aan de directietafel te zetten

Mensen verbinden aan het denkproces betekent niet dat iedereen iedere strategische afweging moet meemaken of de koers mee moet bepalen. De directie blijft verantwoordelijk voor de keuzes. Wel moeten het waarom, de urgentie en de gemaakte afwegingen navolgbaar zijn. Vervolgens vraagt de vertaalslag aandacht: wat betekent de koers voor verschillende rollen, welke dilemma’s ontstaan en welke beslissingen veranderen?

In gesprekken met mensen op verschillende posities wordt zichtbaar of er een gedeeld beeld is van wat de strategie vraagt. Niet alleen: kennen mensen de nieuwe richting? Maar ook: weten zij hoe die hun keuzes stuurt, welke ruimte zij hebben en wat van hen wordt verwacht?

De organisatie wijst ook een route aan

Een nieuwe koers komt terecht in een organisatie die al werkt. Routines, systemen, afspraken en mandaten sturen het dagelijkse handelen. Een bordje naast een olifantenpaadje verandert weinig zolang de oude route de kortste blijft. Zo kan de strategie een nieuwe richting aanwijzen, terwijl de inrichting van het werk mensen naar de vertrouwde werkwijze blijft sturen.

Bestaande patronen hebben vaak een functie gehad. Ze boden houvast of maakten het werk mogelijk. De vraag is daarom niet alleen wat moet veranderen, maar ook wat die patronen in stand houdt en welke steun nodig is om de nieuwe manier van werken uitvoerbaar te maken. Dan verschuift de aandacht van mensen overtuigen naar begrijpen wat er in het systeem op elkaar inwerkt.

Eerst begrijpen wat de koers vraagt

In mijn werk luister ik naar mensen vanuit verschillende posities en leg ik de formele inrichting naast de dagelijkse praktijk. Welke verwachtingen zijn uitgesproken? Waar is het mandaat helder en waar wordt het in de praktijk begrensd? Welke gewoonten of verhoudingen maken de nieuwe keuze moeilijker? Eerst begrijpen hoe die elementen samenhangen; daarna wordt duidelijk wat passend is om te veranderen.

Welke afweging achter uw nieuwe koers kent de directie goed, maar is voor anderen nog niet verbonden aan de keuzes die zij dagelijks moeten maken?

Voordat het spannend wordt

Wilt u onderzoeken wat uw nieuwe koers vraagt van de verschillende posities in uw organisatie?

Tegengeluid. Hebben we dat wel nodig?

Een afwijkend perspectief vraagt meer dan moed van degene die spreekt. De directie bepaalt mede welke ruimte er ontstaat, wie in positie blijft en wat er met de inbreng gebeurt.

Lees het artikel

Alle patronen en dilemma’s